iran

خواستیم بدبینی مردم اروپا را به ایران از بین ببریم

 ایران در اکسپو جام جهانی ۲۰۱۵ میلان که از یکم می (۱۱ اردیبهشت) آغاز شد و ۳۱ اکتبر (۹ آبان) پس از شش ماه به کار خود پایان داد، حضور متفاوت‌تری را نسبت به دوره‌های گذشته تجربه کرد؛ حضوری که البته خالی از حاشیه نبود.

مهدی افضلی – مدیرعامل موسسه‌ی توسعه هنرهای معاصر – که مسوولیت کمیته‌ی فرهنگ و هنر پاویون ایران را در اکسپو میلان برعهده داشت، در گفت‌وگویی تفصیلی با خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، به تشریح و توضیح نحوه‌ی حضور ایران در این رویداد جهانی و نیز مشکلات این حضور اشاره کرد.

مردم اروپا یک نوع بدبینی دارند

افضلی در پرسش و پاسخی با خبرنگاران ایسنا، گفت: اگر رسانه‌ها غفلت ‌کنند، به آگاهی لازم در این زمینه نخواهیم رسید. یکی از دلایل ناآگاهی مردم این است که کسانی که رسالت اطلاع‌رسانی را در سطح بالا دارند، کم‌کاری کرده‌اند. مردم باید بدانند اکسپو چیست. در غیر این صورت، نهایت استفاده را آن طور که باید و شاید نمی‌توانیم از اکسپو داشته باشیم. این رویداد در حوزه‌های اجتماعی برکات زیادی دارد و برخی کشورها به‌خوبی و به‌درستی اکسپو را درک کرده‌اند و از ظرفیت آن استفاده می‌کنند.

او افزود: با توجه به تبلیغات سوئی که نسبت به ایران شده، یک نوع بدبینی در مردم اروپا و غرب نسبت به ایران وجود دارد و آن‌ها ایران را کشوری عقب‌مانده و درگیر جنگ و مردمش را خشن می‌دانند. این شش ماه برگزاری اکسپو، فرصت یک هفته‌ای نیست، فرصت طلایی است. باید با حضور موثر خودمان در حوزه فرهنگ و هنر، گام موثری برای شفاف‌سازی و آگاهی‌بخشی داشته باشیم. ما در این بخش نهایت تلاش‌مان را کردیم، اما این‌ها زنجیروار به هم ارتباط دارند و با ارتباط و تعامل بهتر کمیته‌های درگیر هماهنگ داشته باشند و وظیفه خود را به‌خوبی انجام بدهند، فکر می‌کنم بهتر از این قطعا خواهیم درخشید، چون صلاحیت و شایستگی‌اش را داریم.

افضلی از لزوم مدیریت یا مهندسی صحیح برای حضور مناسب ایران در اکسپو سخن گفت و اظهار کرد: با توجه به هجمه‌ای که به سمت ماست و همچنین تمدنی که داریم، در ابتدا تردیدی برای حضور گروه‌های هنری وجود داشت، در حالی که بعد از مدت شش ماه توانستیم ثابت کنیم ایران دارای تمدن و فرهنگ غنی با پیشینه‌ی ارزشی است. زمانی که بسیاری از کشور‌های اروپایی وجود نداشتند یا نمی‌دانستند فرهنگ چیست، ما دارای فرهنگ بودیم. باید ساز و کار انتقال این فرهنگ را در اکسپو بیاموزیم و پیاده کنیم.

هنر نمی‌تواند متولی داشته باشد

افضلی در پاسخ به این پرسش که تولی‌گری حضور ایران در اکسپوهای جهانی باید از نظر ماهیتی بر عهده چه نهادی باشد، گفت: تصمیم درست‌تر می‌تواند این باشد که حوزه‌های ارشاد و گردشگری و صنعت و بخش‌های مختلف در این زمینه برون‌سپاری کرده و بخش خصوصی را وارد ماجرا کنند؛ سیاستی که در خیلی از پاویون‌ها وجود داشت. اگرچه قانونا متولی حضور کشورها دولت‌ها هستند اما در کشورهای توسعه‌یافته هزینه‌ی مالی را شرکت‌های اقتصادی تأمین می‌کنند، نه بودجه‌ی دولتی.

او با بیان اینکه هنر نمی‌تواند متولی داشته باشد، گفت: روح جامعه هنری لطیف است و محوریت اکسپو کار اقتصادی است. به‌رغم اینکه فعالیت‌های هنری در این رویداد موثر است اما بستری را برای کار اقتصادی فراهم می‌کند. این زنجیره و تعامل باید وجود داشته باشد. اگر بدانیم موضوع اکسپو برای ۲۰ سال آینده چیست، می‌توانیم در تقسیم کار به وزارت ارشاد اعتماد کنیم و استقلال کاری بیشتری داشته باشیم. حتی یک مجموعه‌ی خصوصی می‌تواند متولی شود و وظیفه‌اش فقط مدیریت اکسپو باشد. یک موسسه‌ی کوچک زیر نظر دولت می‌تواند ایجاد شود که ساز و کار آن‌را دنبال کند.

افضلی درباره‌ی علت حضور نیافتن ایران در اکسپوهای تخصصی بین‌المللی نیز گفت: در مصوبه دولت لفظی که ذکر شده حضور در «اکسپوهای جامع جهانی» است و بنابراین ایران در اکسپوهای تخصصی بین‌المللی حضور ندارد.

موسیقی ایران بر مردم دنیا تاثیرگذار است

مدیرعامل موسسه‌ی توسعه هنرهای معاصر در بخش دیگری از سخنانش درباره‌ی میزان اختیار عمل کمیته فرهنگ و هنر در اکسپو گفت: با تعامل سعی کردیم مشکلاتی که پیش رو داشتیم، حل کنیم. من تمام تلاشم را کردم تا ارتباطمان را با بخش‌های دیگر برقرار کنیم. درصدد بودم اثبات کنم نباید از بخش صنعت توقع ویژه‌ای داشت و باید به حوزه فرهنگ و هنر اطمینان کنند. این شد که کمیته فرهنگ و هنر ارتباط نزدیک‌تری نسبت به حوزه‌های دیگر با اکسپو برقرار کرد. ما از خروجی راضی بودیم.

افضلی ادامه داد: سیاست ما این بود که بتوانیم ایران و فرهنگ و هنرش را به دنیا بشناسانیم. ابزار ما هم فقط هنر و گروه‌های هنری بودند. آنجا کلام ارتباط برقرار نمی‌کند. گروه‌های بی‌کلام و موسیقی تأثیرگذارترین بخش‌ها بودند. لباس و پوشش در رتبه‌ی دوم بود. نمایش‌ها هم باید دوزبانه می‌بود. سعی کردیم یک کار تلفیقی انجام بدهیم؛ یعنی گروه‌هایی را انتخاب کنیم که هم موسیقی‌محور باشند و هم موضوع داشته باشند. جمعیت زیادی از این اجراها استقبال کردند و این ارتباط تا آخرین روز اکسپو هم برقرار بود. ما به‌دنبال این نبودیم که گروه‌های سنتی را ببریم؛ چون فرصت برای کافی برای شناساندن آن‌ها و تاثیرگذاری‌شان نیست. موسیقی در اکسپو خیلی تأثیرگذار بود. به‌ویژه اینکه موسیقی ایرانی حس و حال بهتری برقرار می‌کند.

او به جذابیت موسیقی ایرانی برای بازدیدکنندگان اکسپو اشاره و اظهار کرد: عموم بازدیدکنندگان جنس موسیقی ایرانی را برای اولین بار می‌شنیدند و برایشان جذاب بود. یکی از اقدامات ما در این زمینه حضور بیش از ۱۰ گروه نواحی ایران و معرفی مناطق مختلف ایران بود که سعی کردیم آن‌ها را به خوبی در یک بسته ارائه بدهیم. یکی از موفقیت‌های ما با اعزام این گروه‌ها این بود که توانستیم با وجود محدودیت‌های مالی در کشور، بیش از ۱۰ گروه نواحی ایران را که در اثر تنگناها موفق نمی‌شویم حمایت‌شان کنیم، در همین مقطع حمایت کنیم و با حضور در اکسپو روح تازه‌ای در بدنه‌ی‌ گروه‌های نواحی ایران دمیده شود.

چرا گروه بانوان اعزام نشد؟

افضلی درباره‌ی تعداد گروه‌های اعزام‌شده به اکسپوی میلان نیز گفت: ۱۱ گروه بودند که هر ۱۵ روز یک‌بار اعزام می‌شدند. برنامه‌ریزی‌ها به گونه‌ای بود که هر روز حدود هفت یا هشت گروه حداقل ۱۰ تا ۱۵ دقیقه اجرا داشته باشند. در معرفی گروه‌ها به‌درستی عمل کردیم و تیم کارشناسی در این زمینه به هدف زدند.

او افزود: توجه رسانه‌ها به گروه‌های هنری خیلی خوب بود. برنامه‌های مختلف ما را رسانه‌های خود ایتالیا نشان دادند به طور نمونه پرشمارگان‌ترین روزنامه میلان در گزارشی تمام صفحه‌ای حضور عروسک‌های غول‌پیکر با عنوان «عروسک‌های ایرانی غرب را تسخیر کردند» پرداخت، همچنین رادیو محلی به طور متناوب از اجرای گروه‌های هنری ایران به صورت زنده برنامه پخش می‌کرد. خیلی از کشورها اجرای برنامه‌ی موسیقی و نمایشی داشتند، ولی جاذبه‌ای که ایران برایشان ایجاد کرد، متفاوت بود. خود عرب‌ها رقص شمشیربازی داشتند که به‌خاطر جنس خشنی که داشت، کسی نمی‌ایستاد نگاه کند. به ما پیشنهاد کردند گروه‌ها بمانند و برای آن‌ها اجرا کنند، اما به دلایلی نخواستیم که این گروه‌ها بروند به‌عنوان مهمان در کشور دیگر برنامه اجرا کنند، ولی اجراهای مشترکی هم صورت گرفت. به طور نمونه گروه موسیقی ایتالیایی درخواست اجرای دونوازی با یکی از نوازنده‌ سازهای بادی ما داشت که این اجرا نیز در اکسپو بسیار مورد استقبال قرار گرفت.

او ادامه داد: نهایت تلاش‌مان را کردیم که گروه بانوان «ژیوار» به اکسپو اعزام شود، چون جایگاه زن ایرانی از نظر آن‌ها مثل یک زن عرب است که هیچ نقش و تأثیر اجتماعی ندارد. فکر کردم تکلیف ما می‌تواند در این زمینه معرفی گروه‌های هنری که اعضای آن فقط زن هستند، باشد. می‌خواستم این خلأ را به گونه‌ای جبران کنم که متأسفانه ویزایشان به‌موقع نیامد و به دلیل همزمانی با ایام محرم امکان اعزام و اجرای این گروه فراهم نشد. قطعا تأثیر حضور این گروه خیلی زیاد بود. البته ما در اکسپو در قالب گروه‌های نواحی هنرمند زن نیز اعزام کردیم.

مسؤول کمیته‌ی فرهنگ و هنر پاویون ایران در اکسپو همچنین به موفقیت نمایش عروسکی ایران در اکسپوی میلان اشاره و اظهار کرد: نمایش عروسکی دو ویژگی داشت؛ عناصر تشکیل دهنده عروسک از متریال بازیافتی بود که با تم اکسپو مرتبط بود. از طرف دیگر، شاید تنها کشوری بودیم که توانمندی فنی خود را در این زمینه اثبات کردیم. فرانسوی‌ها که یک اجرای موفق داشتند هر سه نفر یک عروسک‌ غول‌پیکرشان را به حرکت در می‌آوردند. وقتی اجرای ما را دیدند، در مورد تکنیک به حرکت درآوردن این عروسک‌ها توسط یه نفر سوال می‌کردند و برایشان بسیار جالب بود. از این منظر خیلی جذاب بود که عروسک‌هایی با ارتفاع پنج متر نمایش اجرا می‌کردند. مردم آن‌ها را دوست داشتند.

دقیقه‌ی نودی هستیم!

افضلی در پاسخ به این پرسش که چه درصدی از پتانسیل کمیته‌ی فرهنگ و هنر به حضور موفق در اکسپو می‌تواند منجر شود، اظهار کرد: رضایت ما از فعالیت این کمیته نسبی بوده، تلاش کردیم گروه‌های اعزامی اجرای عمومی داشته باشند. اگرچه بیشتر از این حرف‌ها قابلیت و ظرفیت برای ارائه وجود داشت. هم توانایی هنری در هنرمندان ما و هم ظرفیت‌های آنجا می‌توانست کارهای فرهنگی هنری ما را پوشش بدهد. می‌توانستیم اجراهای بهتری از نظر کمیت و کیفیت داشته باشیم.

مدیرعامل موسسه‌ی توسعه هنرهای معاصر افزود: تا ساختار درست نشود، نمی‌توانیم خوب پیش برویم. ممکن است مدیری بیاید که نتواند ارتباط برقرار کند یا مدیری بیاید که بهتر ارتباط بگیرد. روش صحیح این است که به کمیته‌ی فرهنگ و هنر اعتماد کنند و این فرصت را در اختیارش بگذارند که بتواند با تمام پتانسیل خود حاضر شود و خوش بدرخشد. باید برای پنج سال آینده از همین الان باید برنامه‌ریزی کرد. ما دقیقه نودی هستیم و تمام برنامه‌هایی که گفتیم تقریبا در دقیقه ۹۰ بسته شد. از الان باید به فکر برنامه‌های آتی باشیم برای دوره‌ای که به جهتی برای ما نسبت به دیگر کشورها اهمیت دارد.

او ادامه داد: کشورهایی که در مقایسه با ما هیچ هویت و اصالتی ندارند، از این فرصت نهایت استفاده را می‌کنند. در هر صورت اکسپوی ۲۰۲۰ امارات برای ما فرصت خوبی است و می‌توانیم گروه‌های مختلف هنری اعزام کنیم. برای این فرصت از همین الان باید کادرسازی کنیم، نیرو تربیت کنیم و برنامه مدون داشته باشیم.

«روز ملی» روز موفقی بود

مهدی افضلی همچنین به اجراهای موفق در «روز ملی» اکسپوی میلان اشاره کرد و گفت: «روز ملی» روز رضایت‌بخش‌تری بود. در این روز سالار عقیلی اجرای خوب و موفقی داشت. بازدیدکنندگان حال و هوای موسیقی ایران را دوست داشتند و به خوبی ارتباط برقرار می‌کردند. روز ملی از این منظر برای ایرانی‌ها خوب بود. اجرای گروه آئینی تبریز توسط نوجوانان نیز بسیار موفقیت‌آمیز بود. اجرای عمومی هم برای آن‌ها گذاشتیم که اصرار می‌کردند این گروه بعد از اجراهایش بماند. موسیقی گروه زیبا بود و اعضا هم اجرای خوبی داشتند.

اعتبار مالی برای حضور هنرمندان نداشتیم

مدیرعامل مؤسسه‌ی توسعه‌ی هنرهای معاصر با بیان اینکه نبود اعتبار مالی باعث شد هنرمندان بسیاری در اکسپو حضور نداشته باشند، اظهار کرد: باید هر آنچه از دست‌مان برمی‌آید برای معرفی اکسپو به هنرمندان انجام بدهیم. هنرمند تا نرود و نبیند اکسپو چیست، چطور می‌تواند هنرش را در این رویداد عرضه کند؟ به لحاظ تکلیف سازمانی، مهمترین کار ما اعزام گروه‌های هنری است. این کار هزینه دارد. ما می‌خواستیم یک تیم هنری از طیف‌های مختلف بفرستیم، اما به دلیل اینکه اعتبار مالی‌اش تأمین نشد نتوانستیم. ولی اعتقاد داریم حتما باید نسل جوان و دانشجو و از آن مهم‌تر پیشکسوتان که بینش‌ عمیقی نسبت به فرهنگ و هنر دارند، در این رویداد حضور داشته باشند.

او افزود: به نظرم تصمیم‌گیری فردی برای حضور در اکسپو غلط است. کاری که می‌توانیم برای خروجی بهتر انجام بدهیم، مشورت‌های مختلف است. از الان تا پنج سال آینده حتی می‌توان یک هنر تربیت کرد. واقعا می‌ارزد و سرمایه‌گذاری جواب می‌دهد. این کار جزو وظایف سازمانی ما است؛ مشروط بر اینکه تکلیف ما به لحاظ سازمانی و ساختاری روشن باشد.

مردم دنیا ابن‌سینا را می‌شناختند

افضلی همچنین به نصب سردیس‌هایی از مشاهیر ایرانی در اکسپوی میلان اشاره کرد و گفت: تیم کارشناسی چهار شخصیت برجسته را برای این کار انتخاب کردند. سعی کردیم شخصیت‌هایی را انتخاب کنیم که بیان یا هنرشان با تم اکسپو ارتباط داشته باشد؛ مثل ابن‌سینا، مولانا، خیام، سعدی، پروین، خواجه نصیر‌الدین طوسی، فردوسی و حافظ. این افراد در جهان شناخته‌شده بودند و اشعار و هنرشان مرتبط با تم اکسپو بود. سردیس‌ها ساخته شد و معرفی آن‌ها هم توسط یک بروشور بود که جایگاه هر کدام از مشاهیر را در فرهنگ ایران بازگو می‌کرد. از توجه و استقبال بازدیدکنندگان مشخص بود که این افراد چقدر در دنیا شناخته‌شده هستند.

او همچنین به تاثیر حضور گروه‌های مد و لباس در اکسپو اشاره کرد و گفت: شرایط را برای حضور گروه‌های مستقل مد و لباس فراهم کرده بودیم، اما این امکان فراهم نشد. این حوزه موثرترین بخش است، به این دلیل که دیگران قبل از آشنایی با شما، با نوع پوشش‌تان آشنا می‌شوند و ارتباط برقرار می‌کنند. ما پیشنهاد حضور این گروه‌ها را دادیم، اما استقبال نشد.

عضویت در خبرنامه ابرآسا پرواز

برای اطلاع از تورهای جدید ابرآسا پرواز می توانید در خبرنامه عضو شوید

َشما هر لحظه می توانید از این فرم ، عضویت خود را لغو کنید

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

کد امنیتی * کد امنیتی باطل شد ، لطفا دوباره درخواست کد امنیتی کنید