img_20396_slide2

معرفی اولین موزه فرش دنیا /موزه فرش باکو (آذربایجان)

موزه فرش آذربایجان

 

موزه فرش آذربایجان، واقع در مرکز شهر باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان، محل نمایش بزرگترین مجموعه فرش‌ها و قالیچه‌های آذربایجانی با طرح‌ها، رنگ‌ها و جنس‌های گوناگون است. در سال ۱۹۶۷ این موزه در محل مسجد جامع باکو، واقع در ایچری، تاسیس شد. این مسجد کهن در قرن ۱۵ ساخته و سپس در قرن ۱۹ بازسازی شد. پس از سقوط اتحادیه جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۲، موزه فرش به ساختمان موزه لنین انتقال داده شد. این موزه به نام لطیف کریموف، طراح معروف فرش، نام‌گذاری شد. به طور کلی مجموعه این موزه شامل ۱۰۰۰۰ نمونه اثر فلزی و سرامیکی متعلق به قرن ۱۴، جواهراتی از عصر برنز، فرش‌ها و قالی‌هایی از قرن ۱۷ تا ۲۰، لباس‌های ملی و طرح‌های گلدوزی سنتی و آثار هنری مدرن؛ می‌باشد.

42334_8-LG-HD

azerbaijan-carpet-museum-25

img_20396_slide2
انواع گوناگونی از فرش‌ها و قالی‌های مدرن و باستانی از سراسر آذربایجان و دیگر کشورها جمع‌آوری شده و برای نمایش در موزه فرش، بر اساس طرح و گونه دسته‌بندی شده‌اند. نمایشگاه‌ها بر اساس مکان بافت فرش‌ها و نوع بافت‌شان(منگوله‌دار، نقش برجسته، مسطح) سازماندهی شده‌اند. برخی از این فرش‌ها متعلق به قسمت‌ها و روستاهایی هستند که جنوب آذربایجان و در ایران قرار دارند یا جزو خاک گرجستان یا ارمنستان هستند. از بیش از ۶۰۰۰ فرشِ این موزه حدود ۱۳۰۰ عدد دائماً در معرض دید هستند.
در سال ۱۹۹۲ زمانی که شوشا، مرکز فرهنگی کاراباخ تحت محاصره ارمنستان درآمد، مدیر موزه سابق شوشا که نگران آسیب دیدن یا از بین رفتن فرش‌های ارزشمند و کمیاب این موزه بود، با تلاش‌های فراوان ۶۰۰ فرش را توسط ماشین‌های ارتش به خارج از شهر فرستاد. امروزه این فرش‌ها را می‌توان در موزه فرش باکو، در گالری فرهنگ سوخته “Burnt Culture”، مشاهده کرد.

55115_8-LG-HD

55118_8-LG-HD
یکی از قدیمی‌ترین فرش‌های موزه فرش باکو، قطعه‌ای متعلق به قرن ۱۷ از مدرسه فرش تبریز است. مدرسه فرش تبریز در سال ۱۳۱۰ ه.ق تاسیس شد. نقش قالی‌های تبریزی معمولاً صحنه شکار، گل و شاخسارهای رنگی یا تصویر شعرا و ادیبانی چون نظامی و عمر خیام است. یکی دیگر از فرش‌های موزه فرش باکو که از مدرسه فرش تبریز است و در واقع قدیمی‌ترین فرشی است که از تبریز به باکو آورده شده، به نام شاه عباس نام‌گذاری شده است. این فرش متعلق به قرن ۱۶ می‌باشد و نقش آن صحنه شکار به رنگ‌های آبی و قرمز تیره است و جنس آن مانند اکثر فرش‌های تبریزی از پشمی است.
در باکو نیز مدارس فرش و قالی‌بافی همواره دایر بوده است. یکی از سبک‌های قالی بافی تبریز که افشا نام دارد در مدارس باکو نیز تدریس می‌شود. گرچه فرش‌های تبریزی بافته شده به سبک افشا رنگ‌های روشن با تنوع محدودی دارند اما فرش‌های سبک افشا در باکو با رنگ‌آمیزی متنوع و با رنگ‌های متضاد در کنا هم، طراحی درخور توجهی دارند. این نوع فرش‌ها معمولاً پشمی هستند و نقش گل‌دار دارند. تعداد زیادی از این نوع فرش در موزه فرش یافت می‌شود.

Azerbaijan Carpet Museum’s exhibition display

Half of the area on the top floor is dedicated to Letif Kerimov and his work, much respected by Azerbaijan’s carpet community

 

فرشی به نام “خیلا افشان” در موزه فرش باکو وجود دارد که متعلق به قرن ۱۸ و روستای “خیلا” (از روستاهای باکو که امروزه امیرجان Amirjan”” نامیده می‌شود)، است. برخی ار فرش‌های این موزه دارایی‌های موروثی خانوادگی هستند که به موزه فروخته یا اهدا شده‌اند. برای مثال خورجینی در این موزه یافت شده است که قالی‌شناسان باور دارند هدیه نوعروسی به دامادش بوده است. در گذشته مرسوم بوده است عروس‌ها خورجین‌های دست‌بافت خودشان را به داماد هدیه کنند. طراحی این خورجین شامل یک سری الماس و نقشی خاص متعلق به مدرسه شیروان است.

Azerbaijani_Afshan_rug

carpet 6

 

یکی دیگر از محتویات این موزه که به نظر می‌رسد هدیه عروسی بوده باشد، یک شال اسب است که آن هم به سبک شیروان بافته شده است. نقش پرنده‌های اساطیری بر روی آن نماد یک آرزوی شادی است و رنگ‌آمیزی آن نیز برای قالی شناسان بسیار پر معناست. یکی از برجسته ترین محتویات موزه فرش که تنها چند دهه پیش ساخته شده است؛ فرش”آواز قرن‌ها”، کاری است از لطیف کریم که در سال ۱۹۸۰بافته شده است. نقش این فرش ترکیبی از نقوش باستانی مدارس مختلف فرش آذربایجان است. در طرح این فرش انسان، پرنده‌های اساطیری و دیگر جانوران همه در یک فضا برای تکریم تاریخ قالی بافی آذربایجان جمع شده‌اند. در این موزه همچنین سخنرانی‌های عمومی و دوره‌های مطالعه در مورد فرش و هنر برگزار می‌شود و کتاب‌فروشیِ موزه نیز کتاب‌هایی در مورد هنر قالی بافی و صنایع دستی آذربایجان عرضه می‌کند. پژوهش‌ها و خدمات عمومی این موزه هر ساله گسترش بیشتری می‌یابد. نمایشگاه‌های دولتی و بین‌المللی در زمان‌های مختلف سال و در مناسبت‌های گوناگون برپا می‌شوند و کاتالوگ‌هایی در مورد فرش چاپ می‌شوند.

carpet museum

carpet_museum
موزه فرش آذربایجان تا کنون چندین نمایشگاه در مورد هنر فرش و قالی بافی در بیش از ۳۰ کشور از جمله فرانسه، آلمان، انگلیس، ژاپن و هلند برگزار کرده است و در سال ۱۹۹۸ نیز در برگزاری نمایشگاهی در پاریس با یونسکو مشارکت داشت؛ این نمایشگاه به فضولی، شاعر و نویسنده آذربایجانی، تقدیم شد. هم‌چنین این موزه در برنامه بزرگداشت هزار و سیصدمین سالگرد کتاب “دده قورقود” در سال ۱۹۹۹ فرش‌ها، قالیچه‌ها و گلیم‌هایی را به نمایش گذاشت. جالب توجه است که دومین موزه فرش جهان در ایران- تهران قرار دارد.

Carpet-Museum-in-Azerbaijan-14

trend_carpet_museum_120515_02

عضویت در خبرنامه ابرآسا پرواز

برای اطلاع از تورهای جدید ابرآسا پرواز می توانید در خبرنامه عضو شوید

َشما هر لحظه می توانید از این فرم ، عضویت خود را لغو کنید

2 پاسخ
  1. میثم
    میثم says:

    با سلام

    ممنون از توضیح خوبتان راجع به این موزه، اما میشه توضیح بدید که این تیتر را از کجا آورده اید، اولین موزه فرش دنیا؟؟؟؟؟؟
    ممنون میشم که توضیح بدید

    پاسخ دادن

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

کد امنیتی * کد امنیتی باطل شد ، لطفا دوباره درخواست کد امنیتی کنید